روش قضاوت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

روش قضاوت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

یكى دیگر از مسائلى كه در مورد امام زمان عجل الله تعالى فرجه الشریف مطرح است، مسئله روش قضاوت امام زمان  است.

بعضى معتقدند یكى از ویژگىهاى حضرت آن است كه در مورد قضاوت بدون درخواست شاهد و بینه از طرفین دعوا و تنها بر اساس علم خویش حكم صادر خواهند كرد.

اینان براى مدعاى خویش دلایلى ارائه كردهاند. از جمله آن دلایل احادیثى است كه در این زمینه وجود دارد و مدلول آن ها این است كه حضرت مهدى عجل الله تعالى فرجه الشریف بر طبق علم خود و به سان قضاوت حضرت داوود علیه السلام به حلدعاوى و رفع اختلافات مىپردازند.

یك نمونه از این روایات به شرح زیر است: عبدالله بن عجلان از امام صادق علیه السلام روایت مىكند كه فرمود:«إذا قام قائم آل محمد حكم بین الناس بحكم داود، لا یحتاج الى بینة، یلهمه الله فیحكم بعلمه؛چون قائم آل محمد قیام كند، همچون داوود نبى به قضاوت در میان مردم مىپردازد و به دلیل و برهان نیاز ندارد. خدا حقیقت را به او الهام مىنماید و او بر حسب علم خویش حكم مىده.»

اما این روایت از دو جهت اشكال دارد؛ زیرا بر طبق روایتى كه در كتاب شریف كافى آمده است: اولاً: تنها یك مرتبه حضرت داوود در مقام قضاوت بر طبق علم خود عمل كردند كه در آن هم دچار مشكل شدند و پس از آن بهدستور خدا همواره از متخاصمین درخواست شاهد و دلیل مىكرد و بر اساس بینه و سوگند به صدور حكم مىپرداخت.

و ثانیاً :

این روش با شیوه قضایى رسول خدا صلى الله علیه وآله منافات دارد؛ زیرا رسول خدا صلى الله علیه وآله همواره مى فرمودند:«إنما أقضی بینكم بالبینات و الأیمان فأیما رجل قَطَعْتُ لَه من مال أخیه شیئاً فأنما قطعت له به قطعةً من النار؛ من تنها بر اساس سوگند و اقامه شواهد و گواه در میان شما به داورى مىپردازم. بنابراین اگر در موردى حكم صادر كردم كه مثلاً فلانزمین از آنِ فلان شخص است ولى در واقع این گونه نباشد، او حق تصرف در آن را ندارد و حكم من او را مالك زمین نمىكند.»

بنابراین، با توجه به این كه حضرت مهدى عجل الله تعالى فرجه الشریف شبیه ترین مردم به رسول خدا صلى الله علیه وآله استو ظهورش براى اجراى شریعت و احیاى سنت اوست، قابل قبول نیست كه روشى غیر از روش رسول خدا صلى الله علیه وآلهاتخاذ نماید و بدون طلب دلیل و شاهد به قضاوت میان مردم بپردازد.

وانگهى در روایات معتبر و مستفیض آمده است :«یحكم بحكم داود بالبینة و الیمین؛او به مانند داورى داوود علیه السلام براساس گواه و سوگند داورى خواهد كرد.»

حضرت داوود علیه السلام از خدا فرمان یافت تا به حق داورى كند. این فرمان را قرآن كریم اینگونه بیان كرده است :«یادَاوُدُإِنَّا جَعَلْنَكَ خَلِیفَة ا فِى الْأَرْضِ فَاحْكُم بَینَ النَّاسِ بِالْحَقِ؛ اى داوود، ما تو را جانشین خود در زمین قرار دادیم، پس براساس حق داورى كن.»

حضرت داوود علیه السلام به درگاه خدا عرضه داشت (قریب به این مضمون): بار خدایا، فرد دروغگو مىداند كه به ناحقادعاى مالكیت خانه دارد و صاحب حق مىداند راست مىگوید و حق از آن اوست، تكلیف چیست؟ خطاب رسید:« إقض بینهمبالبینات و أضفهم إلى إسمی یحلفون به؛از آنان گواه بخواه و به نام من سوگندشان ده.»

مىبینیم كه داوود علیه السلام مأمور است تا براساس ظواهر داورى كند و البته هركسى ناحق خواه باشد، بى تردید عذاب خدا درانتظار اوست.

شیخ مفید رحمه الله روایتى نقل مىكند كه [بر اساس آن] حضرت مهدى عجل الله تعالى فرجه الشریف طبق روش حضرت داوود و حضرت محمد صلى الله علیه وآله بین مردم قضاوت خواهند كرد و چنان كه گفته شد پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله فقط با بینه و قسم بین مردم قضاوت مىكردند و این تقارب بین چگونگى قضاوت داوود و پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله بر این دلالت دارد كه روش حضرت داوود در قضاوت نیز اینگونه بوده است:

«إذا قام القائم حكم بالعدل وارتفع فی أیامه الجور وآمنت به السُّبل وَأخْرجت الأرض بركاتها و … وحَكَمَ بین النّاس بحكم داوود وحكم محمد صلى الله علیه وآله؛ آنگاه که «قائم» قیام کند به عدالتداورى كند و در زمان او ظلم و ستم از بین مىرود و راهها را امن مىكند و زمین بركات خود را عرضه مىدارد او (قائم) مانند قضاوت و داورى حضرت داوود و حضرت محمد صلى الله علیه وآله در میان مردم قضاوت خواهد كرد.»

البته در مواردى معصومین علیهم السلام براساس واقع عمل كردهاند، اما باید توجه داشت كه سیره جارى آنان بر این نبوده است.

جضرت آیت الله العظمی سید صادق حسینی شیرازی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *